Ngừng yêu cầu ảnh CCCD/CMND để xác minh tài khoản: Bước ngoặt cho bảo vệ dữ liệu cá nhân từ 2026


1. Luật mới đã ra đời: Bảo vệ dữ liệu cá nhân nghiêm ngặt hơn

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 vừa được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, với quy định quan trọng tại Điều 29: mạng xã hội, nền tảng trực tuyến không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh hoặc video chứa giấy tờ tùy thân như CCCD, CMND, hộ chiếu… để xác thực tài khoản, trừ khi có cơ sở pháp lý rõ ràng. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng dữ liệu cá nhân, giúp bảo mật quyền riêng tư của người dùng.

2. Áp dụng từ khi nào – Đối tượng chịu ảnh hưởng

Luật sẽ có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026 trên toàn lãnh thổ Việt Nam.
Những tổ chức và cá nhân chịu tác động gồm:
– Mạng xã hội và nền tảng số (Facebook, TikTok, Zalo, OTT…)
– Doanh nghiệp triển khai xác thực tài khoản qua eKYC, giấy tờ cá nhân
– Ứng dụng ngân hàng, tài chính, thương mại điện tử yêu cầu hình ảnh giấy tờ
– Người dùng cá nhân thường xuyên thực hiện xác minh tài khoản trực tuyến

3. Nội dung quy định – Những điểm doanh nghiệp cần biết

Cấm yêu cầu hình ảnh giấy tờ tùy thân khi xác thực tài khoản

– Mạng xã hội hoặc ứng dụng chỉ được phép yêu cầu xác thực bằng các phương thức như OTP, email, số điện thoại, ảnh đại diện.

– Việc yêu cầu ảnh giấy tờ tùy thân CCCD/CMND/hộ chiếu sẽ bị coi là hành vi vi phạm nếu không có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Chỉ được thu thập khi người dùng đồng thuận hợp pháp

Việc thu thập ảnh giấy tờ tùy thân chỉ hợp lệ khi:

– Có cơ sở pháp lý rõ ràng hoặc luật chuyên ngành cho phép;

– Người dùng đồng ý cụ thể và tự nguyện — không được mặc định khi sử dụng dịch vụ.

Hình ảnh giấy tờ là dữ liệu nhạy cảm, cần xử lý nghiêm ngặt

– Doanh nghiệp phải bảo đảm các biện pháp bảo mật, xử lý đúng theo quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định hướng dẫn.

– Trường hợp rò rỉ dữ liệu có thể dẫn đến xử phạt hành chính, bị đình chỉ hoạt động hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Người dùng có quyền từ chối mà không bị hạn chế dịch vụ

– Người dùng không bị ép buộc cung cấp ảnh giấy tờ tùy thân, nếu không muốn vẫn được tiếp tục sử dụng dịch vụ.

– Các nền tảng phải minh bạch trong chính sách, thông báo và giải thích rõ quyền từ chối.

4. Những lưu ý pháp lý quan trọng cần tuân thủ

Đây là phần trọng tâm, doanh nghiệp và tổ chức cần ghi nhớ để bảo đảm tuân thủ:

– Phải rà soát toàn bộ quy trình xác thực tài khoản, loại bỏ mọi yêu cầu hình ảnh giấy tờ tùy thân nếu không có cơ sở pháp luật rõ ràng.

– Cập nhật chính sách bảo mật, điều khoản dịch vụ và quy trình thu thập dữ liệu để minh bạch mục đích, phạm vi sử dụng và quyền từ chối của người dùng.

– Chuyển đổi phương thức xác thực sang eKYC (được cấp phép), OTP, email, chữ ký số, ký số từ xa hoặc các hình thức hợp pháp khác.

– Thiết lập hệ thống quản lý dữ liệu cao, an toàn, cho phép người dùng yêu cầu kiểm tra, xóa, cập nhật dữ liệu cá nhân.

– Đào tạo nhân sự về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và nhận thức rủi ro an ninh mạng.

– Theo dõi và cập nhật các văn bản hướng dẫn, thông tư mới để đảm bảo luôn phù hợp với quy định nhà nước.

5. Căn cứ pháp lý

– Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 – Điều 29 

6. Liên hệ LTS LAW – Chuyên gia tư vấn tuân thủ quyền riêng tư

LTS LAW tư vấn toàn diện cho doanh nghiệp và nền tảng số trong việc:

– Rà soát và thiết kế lại quy trình xác thực, thu thập dữ liệu

– Soạn thảo điều khoản, chính sách bảo mật, cam kết khách hàng

– Hướng dẫn kỹ thuật bảo mật dữ liệu và hỗ trợ đào tạo nội bộ

– Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan chuyên ngành khi cần xác minh hoặc kiểm tra

Hotline tư vấn pháp lý: 0902 798 066
Website: https://lts.com.vn

    LIÊN HỆ LTS LAW


    Chia sẻ vấn đề của bạn cùng LTS Law


    Vui lòng mô tả ngắn gọn nhu cầu tư vấn hoặc vấn đề pháp lý của bạn. Những thông tin này sẽ giúp chúng tôi hiểu rõ yêu cầu và chuyển nội dung đến luật sư phù hợp.